Een van je naasten is overleden en hij of zij had een overlijdensverzekering of zou een dergelijke verzekering hebben gehad. Dat kan een specifieke overlijdensverzekering zijn of een luik ‘overlijdensdekking’ dat opgenomen is in een levensverzekering, zoals bij de meeste levensverzekeringen het geval is. Wat moet er bij de verzekeraar allemaal worden geregeld?

Om te beginnen is het belangrijk om te weten dat sommige overlijdensverzekeringen maar tijdelijk zijn. Ze lopen bijvoorbeeld tot de afloop van een hypothecaire lening of tot de pensionering. Nadien betaalt de verzekeraar niets meer uit.

Beschik je over de contactgegevens van de verzekeraar en bij voorkeur ook over het contractnummer, dan kun je je tot de verzekeraar wenden, eventueel via je verzekeringstussenpersoon.

Te overhandigen documenten

Eerst moet de verzekeraar op de hoogte worden gebracht van het overlijden van de verzekerde. Om het verzekerde kapitaal te kunnen uitbetalen, zal de verzekeraar meestal om de volgende documenten vragen:

  • een uittreksel uit de overlijdensakte die het overlijden aantoont;
  • het medisch attest dat de doodsoorzaak vermeldt;
  • een attest of akte van erfopvolging om de begunstigden te identificeren die niet bij naam zijn aangewezen in de overeenkomst.

Dit zijn bepalende factoren bij de toepassing van de contractvoorwaarden.

Zo nodig kan de verzekeraar nog bijkomende documenten of informatie opvragen.

In bepaalde omstandigheden, die in de overeenkomst opgesomd staan, betaalt de verzekeraar niet: bij zelfdoding tijdens het eerste jaar, bij een opzettelijke daad, bij deelname aan oorlogsfeiten en soms ook bij overlijden als gevolg van de beoefening van een gevaarlijke sport.

Andere omstandigheden kunnen invloed hebben op het bedrag dat wordt uitgekeerd. Zo kan er bijvoorbeeld een kapitaalverdubbeling zijn bij overlijden na een ongeval. Had de verzekeringnemer begunstigden aangewezen (hetzij bij naam, hetzij door een omschrijving: echtgeno(o)t(e), kinderen), dan betaalt de verzekeraar aan deze personen het kapitaal uit (of de rente, wat minder vaak voorkomt). Zijn er geen begunstigden, dan worden de bedragen in kwestie bij de nalatenschap gevoegd.

Termijnen

Vanaf je aanvraag moet de verzekeraar binnen twee weken aangeven welke documenten je hem dient te overhandigen. Zodra alle documenten en de noodzakelijke informatie in zijn bezit zijn, heeft hij een maand de tijd om de betrokken bedragen uit te betalen.

Fiscaliteit

De uitbetaling van een overlijdensverzekering heeft fiscale gevolgen.

Deze fiscaliteit werd bij de aanvang van de overeenkomst bepaald.

Leverden de premies een belastingvermindering in de personenbelasting op, dan wordt er een belasting van 10% (langetermijnsparen) of 8% (pensioensparen) op het kapitaal geheven. Deze belasting maakt deel uit van de inkomstenbelasting. Daarbij komt ook nog een gemeentebelasting. De winstdeelname wordt nooit belast.

Werden de premies niet afgetrokken, dan wordt er geen belasting geheven. De begunstigde ontvangt het volledige kapitaal, eventueel met winstdeelnames.

Men dient ook altijd rekening te houden met de successierechten die moeten worden betaald op het overlijdenskapitaal dat de begunstigde ontvangt. Het bedrag van deze erfbelasting hangt af van de verwantschap tussen de begunstigde van het overlijdenskapitaal en de overledene, en wordt dus voor elke begunstigde afzonderlijk berekend.